Etiquette in japan

Elke cultuur heeft zijn eigen regels en de Japanse cultuur is daarop geen uitzondering.
Voor een buitenstaander zijn deze regels niet altijd even duidelijk maar gelukkig zijn er flink wat publicaties op dit gebied.

In het algemeen kun je zeggen dat er in Japan vaker wordt gebogen bij een ontmoeting dan dat er handen wordt geschud.
Dat heeft voor een Japans persoon niets met onderdanigheid te maken.
Zij buigen, iemand uit India slaat zijn handen tegen elkaar voor het gezicht en westerlingen schudden handen.
Wel zegt de graad van de buiging iets over de relatieve hiŽrarchie van de verschillende personen bij zo'n ontmoeting.

Verder is het in gezelschap niet erg beleefd om voor jezelf in te schenken.
Als er een fles bier of wijn op tafel staat of kruikjes sake, schenkt niet voor jezelf in maar voor diegene naast je.
Die op zijn/of haar beurt de ander weer in schenkt.
Een glas dient met twee handen licht te worden vastgehouden en zo te worden aangereikt.
Hetzelfde geldt voor de visitekaartjes.
Deze hoor je met twee handen aan te pakken of te geven.
Het overhandigde kaartje behoor je aandachtig te lezen voordat het wordt weggestopt.

Bij het eten met stokjes kun je uit gemeenschappelijke schalen iets met je eigen stokjes pakken.
Helemaal correct is het om de stokjes om te draaien en het voedsel met de achterkant van je stokjes te pakken en dan vanaf je eigen bord of kommetje met de weer omgedraaide stokjes eten.
Wat in ieder geval als erg onbeleefd wordt ervaren is het recht opzetten van eetstokjes in een kom rijst of een schaal eten.
Dat is terug te leiden op een boeddhistische ceremonie bij crematies en roept dus onprettige associaties op.

Mensen uit Japan vinden de westerse gewoonte om in een zakdoek te snuiten en die dan weer in een zak te stoppen nogal vies.

En als een westerling bij uitzondering in een Japans huis wordt uitgenodigd, is die er niet altijd op voorbereid dat de schoenen bij de voordeur uitgetrokken moeten worden.
In Japan wordt dat als hygiŽnischer gezien.
Zo breng je het straatvuil tenminste niet in huis.
Om die reden wassen Japanners vaak hun handen direct bij het binnenkomen.

Binnenshuis worden slippers gedragen en vlak bij de wc staat een extra paar dat moet worden gebruikt als de wc bezocht wordt.
Voor westerlingen is het soms vreemd om het badwater met meerdere personen te delen.
In traditionele hotels en in gezinnen is dit heel gebruikelijk en de badhuizen werken volgens het zelfde principe.
Je wast je eerst grondig met zeep op een krukje naast het bad, spoelt je af, en gaat dan pas in het water zitten.
Heet water was altijd schaars en dus werd een bad maar een keer gevuld.
De man in het gezin ging vaak als eerste in bad, dan de kinderen en als laatste de vrouw.

Mensen die niet uit Japan komen praten vaak op een wat luidere toon dan in Japan gebruikelijk is.
De toon waarop personen met elkaar praten is nauw verbonden met een gevoel van beleefdheid, net als het gebruik van bepaalde woorden.
Soms lijkt het dan ook alsof er overdreven beleefde constructies worden gebruikt, in gesprekken maar ook in briefjes en faxen.

Ook vinden Japanners het niet altijd prettig een directe vraag te moeten beantwoorden.
Door slechts de keus tussen ja en nee te hebben, hebben ze het gevoel vastgepind te worden.
Ook zullen mensen soms heel ontwijkend reageren als iets in het Engels wordt gevraagd.
Omdat men het als vervelend ervaart om fouten te maken zegt men liever niets.
Vooral over dit gevoel van gezichtsverlies en het besparen daarvan bij anderen is veel geschreven.

Bij een rit in de metro tijdens de ochtend of avondspits lijken alle ideeŽn over beleefdheid niet meer te kloppen.
Zeker als er zich nog eens 10 mensen in de overvolle coupe naar binnen dringen.
Maar als je oplet zul je zien dat ze zich met hun rug naar degenen die ze duwen draaien.
Hierop is duwen niet persoonlijk meer en hoeft degene die geduwd wordt zich niet gepikeerd te voelen.
Maar voor een niet Japanner is dat soms een moeilijk te begrijpen onderscheid.

Een standaard werk over de Japanse maatschappij is geschreven door Ruth Benedict en heet "The Chrisantemum and the Sword".
Verder hebben Ian Buruma en Karel van Wolferen indringende boeken en artikelen geschreven over de vele aspecten van de Japanse cultuur.

(Uit Siebold Huis; Japans Cultureel Centrum, Frans Vermonden)

Dojo-etiquette

In een karate dojo (oefenruimte) gelden bepaalde afspraken.
De etiquette staat bij het Shotokan karate hoog in het vaandel.
Dat houdt in dat we bij het betreden en verlaten van de dojo (oefenruimte) een lichte buiging maken en een groet uitspreken.
Hierbij zegt men 'osu' (uitgesproken als oes of oss).
Als je de karate dojo binnenkomt, sta je klaar om je volledig in te zetten.
Dit toon je door het uitspreken van 'osu'.
In de praktijk kan dit woord gebruikt worden als groet, voor de leraar of voor je partner, maar ook als je te kennen geeft iets begrepen te hebben.

Respect tonen voor elkaar doen we, niet omdat de een beter is dan de ander, maar omdat mensen elkaar onderling dienen te respecteren.
Praat daarom niet als er wat wordt uitgelegd en hou je aan de gegeven opdrachten.
Als de atmosfeer rustig is, kan een ander zich ook beter concentreren.
Van iedereen verwachten we een positieve lesinstelling, zowel ten aanzien van jezelf, als ten aanzien van anderen.
Het is prettiger als je de tijdens de les gebruikte Japanse termen zo snel mogelijk eigen maakt.

Draag je witte karate gi (pak) met gepaste trots, en hou hem wit.
Je obi (band) heeft de kleur die hoort bij de graad waar je recht op hebt.
Vrouwen dragen een wit T-shirt of hemd onder het jasje.
Hou je pak schoon.
Zorg ervoor dat anderen tijdens de les niet gehinderd worden door nare lichaamsgeuren; sterke parfums kunnen ook hinderlijk zijn.
Kauw geen kauwgom tijdens de les.

Om blessures te voorkomen moeten de nagels van handen en voeten kort geknipt zijn en sieraden zoals kettingen, oorbellen, piercings of ringen afgedaan worden.
Als je een ring niet afkrijgt, kan je hem afplakken.

Het dragen van kruis-, borst- en gebitsbeschermers is bij kumitetrainingen verplicht.
Als je te laat binnenkomt, neem je in seiza (zithouding) plaats aan de zijkant van de dojo, in afwachting van een teken van de leraar, dat je binnen mag komen.
Dan groet je zittend, sta je op en volg je de groep.
Als je tijdens de les de zaal wilt verlaten, vraag je dit aan de lesgever.
Maak echter altijd een buiging bij het verlaten of betreden van de dojo.

Eventuele blessures moet je voor het begin van de les bij de lesgever melden, zodat daar rekening mee kan worden gehouden.

Voor en na de les wordt een groetceremonie gehouden.
Alle karateka's stellen zich vlot in een rij op, de hoogst gegradueerde aan de linkerzijde.
Op het teken 'Seiza' gaat deze hoogst gegradueerde als eerste zitten, ogenblikkelijk gevolgd door de andere deelnemers.
Het geheel dient eruit te zien als een soepel lopende ritssluiting.
Op het teken 'Mokuso' volgt een korte meditatie, waarbij je je ogen sluit.
Je maakt je geest 'leeg'.
Je laat je beslommeringen van de dag los en je bereidt je voor op de karateles.
De meditatie eindigt op het teken 'Mokuso Yame'.
Als de leraar met zijn gezicht in dezelfde richting zit als de leerlingen zeggen we eerst 'shomen ni rei'.
Je buigt dan naar de shomen.
Daarna draait de leraar zich om naar de groep.
Hierna volgen 'sensei ni rei' (groet aan de leraar), gevolgd door 'otagai ni rei' (groet aan elkaar).
Bij deze laatste twee zeg je 'osu'.
Op het teken 'kiritsu' staat men op, in dezelfde volgorde als aan het begin.
Aan het einde van de les volgt dezelfde ceremonie, nu met als doel weer terug te keren naar je dagelijkse leven.

De dojo wordt betreden op eigen risico, waarbij noch de club, trainers of enig lid van de club aansprakelijk gesteld kan worden voor opgedane blessures en daaruit voortvloeiende schade van welke aard dan ook.
Op het moment dat je je opgeeft voor de beginnerscursus dan wel als lid van de club, heb je deze uitsluiting van aansprakelijkheid aanvaard.

De 20 voorschriften van Sjoto

(Sjoto niju ken)Hieronder enkele bekende uitspraken van Gichin Funakoshi.
(Het schijnt dat de vertaling ervan tekort doet aan de daadwerkelijke inhoud. Maar voor de liefhebbers toch een Nederlandse ondertiteling.)


(Bron: Geschiedenis en ontwikkeling van het Shotokan karate, Randall G. Hassel.)
Karate Do PORA
Gymzaal Het Beukeboschke
Kerksteeg 11 (achter de basiliek)†Meerssen
tel.: 046-4740474
pora@ziggo.nl
©2009 - 2018 Karate Do PORA | bezoekers vandaag: 285, nu online: 1
Timozi - Maatwerk in webdesign